Projekt badawczy „Municipal Solidarity”

Projekt badawczy Municipal Solidarity koncentrował się na analizie wyzwań związanych ze starzeniem się uczestników Powstania Warszawskiego oraz sposobów, w jakie samorząd Warszawy odpowiada na ich zmieniające się potrzeby. Punktem wyjścia projektu było założenie, że powstańcy warszawscy stanowią wyjątkową grupę seniorów – osoby w bardzo zaawansowanym wieku, których doświadczenia wojenne są istotnym elementem pamięci zbiorowej, a jednocześnie które coraz częściej zmagają się z ograniczeniami zdrowotnymi, samotnością oraz rosnącym zapotrzebowaniem na wsparcie w codziennym funkcjonowaniu.

Projekt opierał się na jakościowych badaniach empirycznych obejmujących indywidualne wywiady pogłębione z powstańcami warszawskimi, pracownikami oraz wolontariuszami Domu Powstańców Warszawskich. Analiza została uzupełniona o materiały zastane, takie jak dokumenty instytucjonalne, strony internetowe oraz materiały informacyjne dotyczące działalności placówki.

Centralnym przedmiotem badań był Dom Powstańców Warszawskich, prowadzony przez Centrum Aktywności Międzypokoleniowej m.st. Warszawy. Badaczki pokazały, że placówka pełni znacznie szerszą rolę niż tradycyjny klub seniora. W odpowiedzi na postępujący proces starzenia się podopiecznych oraz zmieniające się potrzeby zdrowotne i społeczne rozwinęła model kompleksowego, zindywidualizowanego wsparcia. Obejmuje on m.in. koordynację usług opiekuńczych i zdrowotnych, pomoc w organizacji wizyt lekarskich, wsparcie psychologiczne, rehabilitację, transport, pomoc w codziennych sprawach, organizację aktywności społecznych i kulturalnych, a także utrzymywanie stałego kontaktu z rodzinami uczestników. Istotnym elementem modelu jest również współpraca z wolontariuszami oraz instytucjami miejskimi, co umożliwia szybkie reagowanie na zmieniające się potrzeby beneficjentów.

Wyniki projektu wskazują, że skuteczna polityka miejska wobec osób w bardzo zaawansowanym wieku wymaga elastyczności oraz indywidualnego podejścia do każdego podopiecznego. Szczególnie doświadczenia pandemii COVID-19 pokazały konieczność przekształcenia Domu Powstańców Warszawskich z miejsca przede wszystkim integracji społecznej w instytucję zapewniającą szeroko rozumianą opiekę i koordynację usług. Miasto pełni w tym modelu rolę nie tylko organizatora i finansującego działania, lecz także aktywnego koordynatora współpracy pomiędzy różnymi instytucjami odpowiedzialnymi za dobrostan seniorów.

Projekt Municipal Solidarity pokazuje, że troska o dobrostan najstarszych mieszkańców miasta wymaga połączenia wsparcia medycznego, społecznego i emocjonalnego. Model wypracowany przez Dom Powstańców Warszawskich stanowi przykład dobrej praktyki miejskiej polityki senioralnej, opartej na godności, podmiotowości i budowaniu relacji z osobami starszymi. Badania wskazują, że takie zintegrowane podejście nie tylko poprawia jakość życia powstańców warszawskich, lecz także wzmacnia solidarność międzypokoleniową i pozwala zachować pamięć o ich doświadczeniach jako ważnym elemencie dziedzictwa miasta.

Projekt realizowany w ramach porozumienia między IFiS APS a Domem Powstańców Warszawskich.

W ramach projektu powstały dwa artykuły naukowe autorstwa Danuty Duch-Krzystoszek i Magdy Prokopczuk, publikujące wyniki badań empirycznych dotyczących Domu Powstańców Warszawskich oraz miejskich praktyk opiekuńczych wobec starzejących się uczestników Powstania Warszawskiego.

Duch-Krzystoszek, D., & Prokopczuk, M. (2024). Wsparcie osób starszych i ich rodzin – studium Domu Powstańców Warszawskich. Wychowanie w Rodzinie, 31(3), 49–65.

Prokopczuk, M., & Duch-Krzystoszek, D. (2025). Municipal Solidarity – Care Practice at the Warsaw Insurgents’ Home. Wychowanie w Rodzinie, 32(3), 149–165.