Nowosądecki Projekt Edukacji Technicznej

Autor programu: dr hab. Jan Amos Jelinek, prof. APS

Cele i problematyka: Podstawowym założeniem przedsięwzięcia naukowo-wdrożeniowego Nowosądecki Projekt Edukacji Technicznej (NPET) „Rozwijanie uzdolnień technicznych u dzieci” jest kompleksowe przygotowanie nauczycieli klas I – III do realizowania zajęć z zakresu techniki z uwzględnieniem różnic indywidualnych. Innowacją pedagogiczną w ramach NPET zostali objęci uczniowie klas I – III szkoły podstawowej. Przedmiotem innowacji jest wzmocnienie roli edukacji technicznej (ET) wśród uczniów bez względu na ich możliwości intelektualne. Badania pokazują, że ET nie jest  realizowana w sposób należyty. Uczniowie nie majsterkują tylko wykonują działania papieroplastyczne, metodyka nauczania urządzeń jest archaiczna, brak jest warunków (pracowni technicznych) oraz odpowiednio przeszkolonych nauczycieli (Furmanek, 2007, Jelinek 2018, Janicka-Panek 2019). Efektem aktualnego stanu nauczania techniki jest zastępowanie jej programowaniem i robotyką. Tymczasem dzieci w klasach I-III funkcjonują na poziomie myślenia konkretno-ruchowego i potrzebują odpowiednio organizowanych zajęć praktycznych. Chcąc zmienić ten stan rzeczy na podstawie doświadczenia zawodowego i koncepcji nauczania (Jelinek J.A.., Dziecko konstruktorem, 2018) opracowano autorski program nauczania techniki wśród dzieci. Dzięki współpracy z Fundacją NEWAG wdrożono program w dwóch nowosądeckich szkołach podstawowych (SP11 i SP18). Inicjatywa ma charakter oddolny i wynika z potrzeby reformy edukacji technicznej, od strony naukowej jest formą eksperymentu pedagogicznego. Przeprowadzone badania pokazują, że w miarę realizacji programu zwiększył się poziom zainteresowania dzieci światem techniki i zjawisk fizycznych. Inicjatywa wpisuje się we: (a) współczesne potrzeby rynkowe (zwiększenie zainteresowania naukami ścisłymi, zwiększenie kompetencji technicznych młodego pokolenia, świadomość techniczną w zakresie obsługi i bezpieczeństwa), (b) potrzeby dzieci (większy nacisk na praktyczną edukację dzieci, kształtowanie myślenia technicznego poprzez rozwiązywanie problemów, STEAM) oraz (c) stanowi odpowiedź na problem archaicznej metodyki nauczania techniki wśród dzieci.

Program edukacji technicznej opracowany przez dr hab. Jana Amosa Jelinka prof. APS jest promowany i sukcesywnie realizowany. Dzięki niemu uczniowie poznają mechanizmy i urządzenia, uczą się wielości ich zastosowań oraz poznają zjawiska fizyczne. Przeprowadzone w ramach projektu badania dowodzą, że pośród 254 dzieci aż 92 przejawia zadatki uzdolnień technicznych. Co ciekawe wśród badanych uczniów klasy pierwszej więcej dziewczynek (38%) niż chłopców (34%) przedstawia zadatki uzdolnień technicznych.

Inspiracja do działań i kontynuowanie projektu: W trakcie realizacji inicjatywy organizator (Fundacja Newag), nauczyciele i rodzice dostrzegli potrzebę jej kontynuowania w klasach starszych szkoły podstawowej (IV-VI) w Nowym Sączu. Podjęto decyzję o przedłużeniu realizacji inicjatywy o kolejne trzy lata realizacji (2024 – 2027), co jest wyjątkowe w skali międzynarodowej Aktualnie objęte nią zostały klasy w tych szkołach (przedłużenie wsparcia edukacyjnego wśród dzieci, które już uczestniczyły w projekcie) oraz rozszerzenie wsparcia na kolejne szkoły. Coroczna realizacja Dnia Technika, w którym dzieci przedstawiają szerokiej społeczności szkolnej to, czego nauczyły się w trakcie zajęć z techniki pozwala dzielić się doświadczeniami z innymi.

Osoby, instytucje i organizacje zaangażowane w realizację inicjatywy:

• Zbigniew Konieczek, prezes zarządu spółki Newag S.A. – inicjator pomysłu
• Fundacja Newag, Joanna Fryzowicz, prezes Fundacji – organizator i sponsor
• Wydział Edukacji i Wychowania Urzędu Miasta Nowy Sącz – partner projektu
• Dr hab. Jan Amos Jelinek prof. APS,– autor programu edukacji technicznej i osoba odpowiedzialna merytorycznie i metodyczne za przebieg innowacji.

Więcej o projekcie na stronie: https://dzieciecafizyka.pl/npet/